Σάββατο, 29 Σεπτεμβρίου 2012

Παγοπώλης

Για σύνεργα είχε το καρότσι με το οποίο μετέφερε τον πάγο, την λαβίδα ή τσιμπίδα, με την οποία έπιανε τον πάγο και τον μεταφόρτωνε από το φορτηγό στο καροτσάκι. Πολλοί φορούσαν και γάντια, για να μην παθαίνουν τα χέρια τους κρυοπαγήματα. Επίσης χρησιμοποιούσαν λινάτσες, πριονίδι ή άχυρο για να αποφεύγουν το γρήγορο λιώσιμο του πάγου. Οι άνθρωποι πριν πολλά χρόνια, είχαν πρόβλημα με τη διατήρηση των τροφίμων. Ένα σφαχτό π.χ. δεν καταναλώνεται αυθημερόν. Έτσι για να διατηρηθεί και να παραμείνει περισσότερο χρόνο, το έβαζαν σε δροσερό μέρος. Είτε σε υπόγεια είτε σε σπηλιές, το κρέας αργούσε να βρομίσει, δηλ. να αποσυντεθεί. Έτσι βρέθηκαν και τα καρυκεύματα και το αλάτι, που εκτός από τη νοστιμιά, πρόσφεραν και συντήρηση. Εκτός από τη συντήρηση, προστάτευαν τις τροφές και με το λεγόμενο (φανάρι). Αυτό ήταν σαν μεγάλο φανάρι, με τις πλευρές κατασκευασμένες από σήτα. Στο εμπόριο όμως οι ανάγκες ήταν πιο μεγάλες και οι παγοκολώνες ήταν αυτές που έδωσαν τη λύση. Η κατασκευή του πάγου γινόταν στα παγοποιεία, μερικά απ'τα οποία λειτουργούν και σήμερα και παράγουν πάγο για τη συντήρηση των φρέσκων ψαριών. Ο παγοπώλης μοίραζε τον πάγο στα σπίτια. Ανάλογα με τις ανάγκες του σπιτιού, οι νοικοκυρές έπαιρναν 1/4 την ημέρα, μισή κολώνα ή ολόκληρη αν είχαν κάποια γιορτή. Έτσι γέμιζαν καζάνια ή μπανιέρες με πάγο για να παγώσουν τις μπύρες, το κρασί κ.α. Ο παγοπώλης έσπρωχνε το μικρό καροτσάκι ή το τραβούσε ή το έσερνε κάποιο υπομονετικό γαϊδουράκι. Σταματούσε κάτω από το σπίτι, έσπαζε με το πριόνι τον πάγο, τον έπαιρνε με την τσιμπίδα και τον άφηνε στην πόρτα του σπιτιού. Από εκεί και πέρα τον έπαιρνε η νοικοκυρά με ένα βρεγμένο πανί και τον τοποθετούσε στο πάνω μέρος του ξύλινου ψυγείου. Τα νερά που έτρεχαν προς τα κάτω, έψυχαν τις επιφάνειες (από λαμαρίνα) του ψυγείου κι έτσι διατηρούσαν τα φαγητά παγωμένα. Στο κάτω μέρος υπήρχε ο συλλέκτης των νερών, που γέμιζε κάποια στιγμή και πολλές φορές ξεχείλιζε. Τα νερά, οι νοικοκυρές, τα έριχναν στις αυλές όχι βέβαια στα φυτά ή στα δέντρα.

ΨΥΓΕΙΟ ΠΑΓΟΥ
ΤΟ ΕΠΑΝΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΨΥΓΕΙΟΥ
ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΨΥΓΕΙΟΥ

Η ΒΡΥΣΗ ΓΙΑ ΠΑΓΩΜΕΝΟ ΝΕΡΟ


Ντελάλης

Ο Ντελάλης διαλαλούσε τα νέα, τις παραγγελίες που έπαιρνε από τις αρχές ή για τα εμπορεύματα που έφερναν οι πραματευτάδες. Τα παλιά τα χρόνια που δεν είχαν ανακαλυφτεί το ραδιόφωνο, η τηλεόραση και το μεγάφωνο οι αρχές είχαν πρόβλημα να επικοινωνήσουν με τους κατοίκους και να τους πουν για κάποια πράγματα ή αποφάσεις που τους αφορούσαν. Η δυνατή φωνή και κυρίως ο τρόπος που παρουσίαζαν συνοπτικά τα νέα ή διαφήμιζαν τα προϊόντα, τους καθιστούσε γνωστούς στην τοπική κοινωνία. Εκτός από την φωνή χρησιμοποιούσαν επίσης τα χέρια τους και διάφορα άλλα βοηθητικά μέσα: Ένα χωνί ή κουδούνι ή άλλο ηχηρό μέσο που μπορούσε να κινήσει την προσοχή του κόσμου, που στη συνέχεια καθόταν να ακούσει το μαντάτο. Ανεβασμένος ο ντελάλης σε κάποιο πεζούλι ή μάνδρα φώναζε χαρακτηριστικά: Ακούσατε...Ακούσατε...Επειδή πολλά σχόλια λέγονταν μετά το άγγελμα του ντελάλη, δεν ήταν εύκολη η εξεύρεση τέτοιων προσώπων. Φυσικά και η αμοιβή έπαιζε μεγάλο ρόλο. Σήμερα συνήθως οι πολιτικοί με τις συγκεντρώσεις και τόσοι πλανόδιοι πωλητές, μας ξεκουφαίνουν με τα μεγάφωνα που τσιρίζουν πάνω σε αυτοκίνητα. Μας βάζουν ενδιάμεσα για να προκαλέσουν το ενδιαφέρον μας, κι έτσι το πράγμα κατάντησε πληγή παρά τη γραφικότητα που είχε κάποτε. 

ΤΟ ΧΩΝΙ ΤΟΥ ΝΤΕΛΑΛΗ
ΚΟΥΔΟΥΝΑ 

Δευτέρα, 24 Σεπτεμβρίου 2012

Ξυλογλυπτική

Η ιστορία της ξυλογλυπτικής αρχίζει από την στιγμή που ο άνθρωπος με ένα αντικείμενο διαμόρφωσε ένα ξύλο που στην συνέχεια θα το χρησιμοποιούσε σαν εργαλείο, την στιγμή εκείνη γεννήθηκε η τέχνη της ξυλογλυπτικής. Στους προϊστορικούς χρόνους ακόμα ο άνθρωπος πριν μάθει την χρήση των γραμμάτων διαμόρφωσε ξύλινα  είδωλα, στους κλασσικούς χρόνους η ξυλογλυπτική, συμβαδίζει με την γλυπτική στην πέτρα και το μάρμαρο, περίτεχνα αγάλματα που κοσμούν τους ναούς έγιναν από πρωτοπόρους μαστόρους της αρχαιότητας. Στους χριστιανικούς χρόνους στις εκκλησίες κατασκευάζονται τέμπλα, καθίσματα κλπ, είδη χρήσιμα στην εκκλησιαστική τελετουργία, η τέχνη αυτή διαδίδεται στην δύση από το Βυζάντιο με τις σταυροφορίες, εκεί η τέχνη επεκτείνεται σε ξυλόγλυπτα αγάλματα της Παναγίας, του Χριστού κλπ. Η ξυλογλυπτική σαν τέχνη ποτέ δεν χάθηκε από την Ελλάδα στις πιο σκοτεινές περιόδους υπήρχαν τεχνίτες με έργα τους που διασώθηκαν και θαμπώνουν το βλέμμα μας. Ο απλός βοσκός, με τον σουγιά του χάραξε αξιοπρόσεκτα σχέδια στην γκλίτσα του, οι μοναχοί έφτιαξαν εξαίρετα αντικείμενα μικρογλυπτικής. Τέλος πολλοί άνθρωποι που δεν ήταν επαγγελματίες περνούσαν πολλές ώρες δίνοντας σχήμα και διάφορες μορφές το ξύλο.

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

 ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ
ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ

ΡΟΚΑ ΓΝΕΣΙΜΑΤΟΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ
ΚΛΙΤΣΑ

Μυλωνάς

Η καλλιέργεια σιτηρών ήταν πολύ διαδεδομένη μέχρι το 17ο αιώνα, ενώ στη συνέχεια περιορίστηκε σημαντικά. Οι άνθρωποι τότε φρόντιζαν δυο φορές το χρόνο, (φθινόπωρο-άνοιξη), για την παρασκευή του σιταρένιου ή καλαμποκίσιου αλευριού. Μετέφεραν τα τσουβάλια τους το πρωί στο μύλο για άλεσμα και επέστρεφαν το βράδυ. Αλευρόμυλοι υπήρχαν σε πολλά χωριά οι οποίοι ήταν υδρόμυλοι, δηλαδή τους κινούσε η δύναμη του νερού, οπότε τους έχτιζαν πάντα δίπλα σε ποτάμια και ρεματιές. Σήμερα λειτουργούν ελάχιστοι. Ο μύλος ήταν συνήθως το σπίτι του μυλωνά. Κάτω από τις μυλόπετρες υπήρχε ένας μικρός χώρος, όπου ήταν εγκατεστημένος ο κινητός μηχανισμός, όπου έπεφτε από το βαγένι και τον περιέστρεφε. Ο αλευτικός μμηχανισμός είχε δύο οριζόντιες κυλινδρικές μυλόπετρες, τη μια πάνω στην άλλη, με την κάτω ακίνητη. Το σιτάρι διοχετεύονταν ανάμεσά τους από μια τρύπα στο κέντρο της επάνω περιστρεφόμενης πέτρας. Με την κίνηση το σιτάρι ή το καλαμπόκι συνθλίβεται ανάμεσα στις πέτρες και μετατρέπεται σε σκόνη. Τέλος ο μυλωνάς ως αμοιβή του κράταγε ένα μέρος από τα αλεστικά και σπάνια έπαιρνε χρήματα.

ΥΔΡΟΜΥΛΟΣ Ή ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΠΟΥ ΑΡΓΟΤΕΡΑ ΕΓΙΝΕ ΚΥΛΙΝΔΡΟΜΥΛΟΣ
ΜΥΛΟΠΕΤΡΑ ΑΠΟ ΝΕΡΟΜΥΛΟ Ή ΥΔΡΟΜΥΛΟ

Ξυλουργοί ή μαραγκοί

Οι μαραγκοί ήταν τεχνίτες που κατασκεύαζαν ξύλινα έπιπλα, αλλά και σάλες, κουφώματα, ταβάνια, πατώματα, πόρτες και γενικότερα όλο τον ξύλινο εξοπλισμό των κατοικιών. Είχαν δικά τους εργαστήρια όπου κατασκεύαζαν τα έπιπλα, ωστόσο οι ίδιοι συμμετείχαν και στις οικοδομές, αναλαμβάνοντας τα ξύλινα μέρη. Σήμερα, αν και άλλαξαν οι απαιτήσεις των σπιτιών, διατηρούνται αρκετοί αντίστοιχοι επαγγελματίες με σημαντικό κύκλο εργασιών.

ΠΡΙΟΝΙ Ή ΜΠΡΑΤΣΟΝΙ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΑΓΚΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΠΛΑΝΕΣ
ΠΡΙΟΝΙ ΧΕΙΡΟΣ Ή ΜΠΡΑΤΣΟΝΙ

ΠΡΙΟΝΙ ΧΕΙΡΟΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΑΝΙΔΙΑ

ΜΕΓΑΛΗ ΜΠΛΑΝΗ 

ΜΠΡΑΤΣΟΝΙ (ΠΡΙΟΝΙ)

Ξυλοκόπος

Ξυλοκόπος: Παλιά τα ξύλα κυρίως ζέσταιναν τους ανθρώπους, οι οποίοι φρόντιζαν από νωρίς να τα παραγγείλουν στους ξυλάδες. Ο ξυλοκόπος ήταν επαγγελματίας που είχε ως κύρια δουλειά την κοπή των ξύλων και τη μεταφορά τους στον τόπο κατανάλωσης. Ήταν συνηθισμένο τότε να βλέπει κανείς φορτωμένα γαϊδούρια ή μουλάρια να κουβαλάνε ξύλα στους δρόμους. Τα έκοβαν οι ξυλοκόποι με τις κόφτρες στο δάσος, τα έσκιζαν με τις σφήνες και τις βαριές, τα καθάριζαν με τα τσεκούρια τους και τα μετέφεραν στην πόλη. Εκεί τα πουλούσαν και οι αγοραστές, αν δεν είχαν τζάκι, τα έκοβαν πάλι σε μικρότερα κομμάτια με την κόφτρα ή το πριόνι, αφού τα τοποθετούσαν πάνω στην (ξυλογαϊδούρα) και τα έσκιζαν με το τσεκούρι ή τις σιδερένιες σφήνες. Μετά τα στοίβαζαν έτοιμα για τις σόμπες ή το τζάκι. Αργότερα έκαναν τις ίδιες δουλειές οι κορδέλες και τα αλυσσοπρίονα, ενώ τη μεταφορά κάνουν τώρα τα φορτηγά αυτοκίνητα. Οι ξυλοκόποι έκοβαν επίσης ξύλα για την κατασκευή ξύλινων αντικειμένων, ειδών καθημερινής χρήσης, υλικών δόμησης των σπιτιών (στέγες, παράθυρα κλπ.). Λέγονταν μάλιστα και (ταχτατζήδες) από την τουρκική λέξη (tahta) που σημαίνει ξύλο. Σ'αυτούς υπάγονταν και οι ξυλοσχίστες ή υλοτόμοι, οι οποίοι εργάζονταν επίσης στα δάση και υλοτομούσαν την απαραίτητη ξυλεία για τις οικοδομές, αλλά και για τις κατασκευές των επιπλοποιών και των μαραγκών. Σήμερα υπάρχουν ακόμα Δασικοί Συνεταιρισμοί, που ασχολούνται με την υλοτομία και την εμπορία δασικής ξυλείας.


ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΣΕΚΟΥΡΙΑ
ΚΟΡΜΟΣΤΡΟΦΕΑΣ Ή ΜΑΤΣΑΚΟΥΠΙ , ΤΣΙΓΚΟΥΛΙ, ΚΑΤΖΙΑ 

ΛΑΙΜΑΡΙΕΣ ΑΠΟ ΜΟΥΛΑΡΙΑ Ή ΑΛΟΓΑ

ΒΑΡΙΑ ΚΑΙ ΣΦΗΝΕΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΦΑΛΑΓΓΙΑ 

ΚΟΦΤΡΑ 

ΚΟΦΤΡΑ


Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΞΥΛΩΝ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

Πέμπτη, 20 Σεπτεμβρίου 2012

Πεταλωτής ή Αλμπάνης

Παλιά οι πεταλωτές ήταν απαραίτητοι, αφού κάθε σπίτι στο χωριό είχε και ένα ζώο για τις δουλειές του, γαϊδούρι, μουλάρι ή άλογο. Το επάγγελμα εξασκούνταν κυρίως σε μεγάλες πόλεις και σε κεφαλοχώρια, όπου οι ιδιοκτήτες έφερναν από τα γύρω χωριά τα ζώα τους για πετάλωμα. Τα πέταλα ήταν κάτι σαν σιδερένια παπούτσια που τα τοποθετούσαν στις οπλές των αλόγων, για να μη φθαρούν και να διατηρούν τα ζώα την ευστάθεια τους κατά τις μεταφορές, ώστε να μην γλιστράνε. Περίπου μέχρι τη δεκαετία του 1960 όλες σχεδόν οι μετακινήσεις, εργασίες κλπ γίνονταν με ζώα. Όταν ερχόταν η ώρα της αλλαγής των παλιών πετάλων ο πεταλωτής έδενε το ζώο και με την τανάλια έβγαζε τα παλιά πέταλα. Έκοβε με το μαχαίρι το νύχι που περίσσευε και το καθάριζε. Ζέσταινε τα πέταλα και τα κάρφωνε προσέχοντας ώστε το καρφί να μπει στο ξερό μέρος του ποδιού για να μην πληγωθεί το ζώο. Τα καρφιά αυτά είχαν μεγάλο κεφάλι έτσι ώστε να προεξέχουν από την πατούσα του ζώου και να μη γλιστράει. Τα πέταλα ήταν σε διάφορα μεγέθη, σιδερένια και κατασκευάζονταν χειροποίητα στο αμόνι. Ενώ οι τεχνίτες που τα έφτιαχναν αναλάμβαναν ταυτόχρονα και το πετάλωμα των ζώων, που απαιτούσε μεγάλη εμπειρία και δεξιοτεχνία. Το πετάλωμα γινόταν και στα τέσσερα  πόδια του ζώου. Τέλος τα καινούργια πέταλα που χρησιμοποιούνταν στα μουλάρια και στα μικρόσωμα ζώα ήταν ολόγεμα (μασίφ) γιατί τα μεγαλόσωμα άλογα χρησιμοποιούνταν πέταλα που κάλυπταν μόνο γύρω-γύρω το άκρο του πέλματος με κενό το μέσο και με δύο κάθετες εξοχές στα άκρα, για να προφυλάσσουν το άλογο από το γλίστρημα. 



ΚΛΕΙΔΑΡΙΕΣ ΖΩΩΝ (ΚΛΕΙΔΩΝΑΝΕ ΤΑ ΖΩΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΦΕΥΓΟΥΝΕ)

ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΕΤΑΛΑ

ΠΕΤΑΛΑ, ΚΑΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

ΚΑΡΦΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΤΑΛΩΜΑ

ΚΑΡΦΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΤΑΛΩΜΑ

Ο ΠΕΤΑΛΩΤΗΣ ΕΝ ΩΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τρίτη, 18 Σεπτεμβρίου 2012

Ντενεκετζής

Οι ντενεκετζήδες ήταν οι τεχνίτες με δικό τους μαγαζί, που κατασκεύαζαν διάφορα χρηστικά εργαλεία και είδη οικιακής, γεωργικής, κτηνοτροφικής και βιομηχανικής χρήσης από λευκοσίδερο ή φύλλα ατσαλιού. Κατασκεύαζαν δηλαδή ποτιστήρια, δοχεία μεταφοράς νερού, γάλακτος, δοχεία αρμέγματος, νιπτήρες, διάφορα είδη μετρητών λαδιού, αλλά και πολλά είδη οικιακής χρήσης, όπως λύχνους, λαδοφάναρα, μαγκάλια, κύπελα, μπρίκια, χωνιά, σουρωτήρια και άλλα. Επίσης οι συγκεκριμένοι τεχνίτες επισκεύαζαν τα φθαρμένα είδη. Για την κατασκευή αυτών των σκευών ο ντενεκετζής μετρούσε και σημάδευε με το μέτρο και το διαβήτη πάνω στο ντενεκεδένιο φύλλο το κομμάτι που χρειαζόταν για το σκεύος, το έκοβε με ειδικό ψαλίδι και το έφερνε πάνω στο αμόνι, όπου το επεξεργάζονταν με ξύλινο σφυρί. Τέλος για τις κολλήσεις ο ντενεκετζής χρησιμοποιούσε καλάι.

ΓΚΙΟΥΜΙ

ΣΕΣΟΥΛΕΣ

ΚΟΥΒΑΣ


ΜΑΓΚΑΛΙ ΧΑΛΒΑΝΙΖΕ
ΔΡΥΜΟΝΑ Ή ΔΡΥΜΟΝΙ



ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ (ΣΗΜΕΡΑ)
ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ (ΠΑΛΙΑ)

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΑΛΙΔΙ (ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΒΟΥΝΕ ΤΙΣ ΛΑΜΑΡΙΝΕΣ)

ΚΥΠΕΛΟ

ΔΟΧΕΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ

ΚΑΡΔΑΡΙ

ΓΚΙΟΥΜΙ

ΚΟΣΚΙΝΟ

ΝΙΠΤΗΡΑΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΝΤΗΛΙΑ (ΓΚΑΖΟΚΑΝΤΗΛΑ)